Taoizm

Użyteczność bezużyteczności

Użyteczność bezużyteczności

Stolarz Shi, podróżując do krainy Qi, mija gigantyczny, prastary dąb przy świątyni — tak wielki, że mogłyby się w jego cieniu schronić tysiące wołów. Uczniowie są zachwyceni, ale mistrz idzie dalej bez spojrzenia. Pytany dlaczego, odpowiada: „To drzewo jest bezużyteczne. Z jego drewna nie zbudujesz ani łodzi, ani trumny, ani mebli — wszystko szybko by się popsuło. Właśnie dlatego, że nie nadaje się do niczego, przetrwało tysiąc lat. Gdyby było pożyteczne, dawno by je ścięto”. (W oryginale drzewo później ukazuje się stolarzowi we śnie i samo tłumaczy tę filozofię, kontrastując swój los z drzewami owocowymi, które niszczy własna użyteczność).

Źródło i pochodzenie

Zhuangzi, rozdział 4 „W ludzkim świecie" (人間世), starożytne Chiny, ok. IV–III w. p.n.e.

Interpretacja

świat mechaniczny ocenia człowieka przez pryzmat użyteczności i produktywności. Umiejętność bycia „bezużytecznym” dla zewnętrznego zgiełku — zdolność do zatrzymania się i po prostu bycia — chroni przestrzeń wewnętrzną przed „toporami” cudzych oczekiwań.

Jeśli odtwarzacz YouTube nie uruchomi się w przeglądarce, otwórz film bezpośrednio na YouTube ↗.

▶ YouTube