Kupiec i papuga

Bogaty kupiec miał w klatce piękną, indyjską papugę. Przed podróżą do Indii zapytał ptaka, co mu przywieźć. Papuga poprosiła: „Znajdź w Indiach wolne papugi i powiedz im, że żyję tu w niewoli”. Kupiec odnalazł dzikie ptaki i przekazał wiadomość. Gdy tylko skończył mówić, jedna z dzikich papug zatrzęsła się i spadła martwa na ziemię. Kupiec, zasmucony, wrócił do domu i opowiedział o tym swojemu ptakowi. Na te słowa jego papuga natychmiast zesztywniała i spadła na dno klatki. Zapłakany kupiec otworzył drzwiczki i wyrzucił „martwego” ptaka na zewnątrz. W tym momencie papuga ożyła, zerwała się do lotu, usiadła na dachu i zawołała: „Tamta ptasia mądrość pokazała mi drogę. Umrzyj dla świata, zanim naprawdę umrzesz, a odzyskasz wolność”.
Źródło i pochodzenie
Dżalaloddin Rumi, Masnawi, Księga I (XIII w.)
Interpretacja
Klatka to nasza mechaniczna osobowość. Dopóki reagujemy na bodźce automatycznie, jesteśmy niewolnikami. Drogą do wolności jest „śmierć” dla własnego ego — ucięcie automatycznych reakcji na opinie i zaczepki świata zewnętrznego. Fraza „umrzyj, zanim naprawdę umrzesz” (arab. mut qabla an tamut) to autentyczne, znane pojęcie mistyki sufickiej.